გოგრა, მოჩვენება და ჯადოქარი – ყველას გვსმენია ჰელოუინის შესახებ. – რატომ გახდა პოპულარული ჰელოუინი – (halloween)

ქართველი ხალხი ეჩვევა მის ატრიბუტებს ამერიკული ფილმების წყალობით, სადაც ჰელოუინის კულტურა ძალიან განვითარებულია. საქართველოში სულ სხვა რიტუალები იყო, მაგრამ უკვე ცოტასღა ახსოვს ისინი .

ჰოროსკოპი.გე –

ოდესღაც, ჯერ კიდევ ევროპაში ქრისტიანობის დადგომამდე, კელტები ინგლისში, ჩრდილოეთ საფრანგეთსა და ირლანდიაში ცხოვრობდნენ – ისინი იყვნენ ერთ-ერთი ყველაზე იდუმალი და საინტერესო ადამიანები. კელტებს მდიდარი მითოლოგია ჰქონდათ და სწორედ ამას უკავშირდება დღესასწაულების დიდი რაოდენობა. კელტური წელი დაყოფილია ოთხ კვარტლად, რაც დაახლოებით შეესაბამება ჩვენს სეზონებს. ისინი მიწის მესაკუთრეები იყვნენ და ამიტომ თითოეული სეზონის დასაწყისი მათთვის ძალიან მნიშვნელოვანი დღესასწაული იყო. 

ჰოროსკოპი.გე –

სწორედ ამიტომ, გოგრა დღესასწაულის სიმბოლოდ იქცა . მან, როგორც მოსავლის სიმბოლო, განასახიერა ზაფხულის დასასრული და ზამთრის სეზონის მარაგი. და ასევე, გოგრის სწორად დაჭრის შემდეგ, შესაძლებელი იყო სანთლის ანთება წმინდა ცეცხლით, რომელიც აშინებდა სულებს .

კელტებისთვის 1 ნოემბრის ღამე ერთგვარი ახალი წელია . უძველესი რწმენით, ამ დღეს მიცვალებულები იღვიძებენ და ხსნიან კარებს ცოცხალ სამყაროში. იმისათვის, რომ ისინი არ გამხდარიყვნენ წინაპრების მსხვერპლნი, კელტები ატარებდნენ რიტუალებს. ხოლო დრუიდები – კელტური შამანები ცხოველებს სწირავდნენ.

მალე რომაელებმა საფრანგეთის, ინგლისისა და ირლანდიის ტერიტორიები დაიპყრეს. ცივილიზაციის ჩამოყალიბებასთან ერთად, მათ თავიანთი რწემენები შემოიტანეს ამ ქვეყნებში. მაგალითად, ფერალიას დღესასწაული – მკვდრების ხსენების დღეა. ამ დღეს რომაელებისთვის ჩვეული იყო ტაძრების ჩაკეტვა, აგრეთვე ერთგვარი „მსხვერპლის შეწირვა“ – ღვინის, თბილი რძის, თაფლის და ცხოველების სისხლის დასხმა წინაპრების საფლავებზე. ასევე ჩვეული იყო დღესასწაულების ჩატარება და საფლავების გვირგვინით გაფორმება.

მალე ამ ქვეყნებში ქრისტიანობა შემოვიდა და პაპმა – 1 ნოემბერი ყველა წმინდანის დღედ აქცია. თავდაპირველად ამ დღესასწაულს All Hallows Even ერქვა და დროთა განმავლობაში ეს სახელი შეამცირეს ჰელოუინამდე. ქრისტიანულმა დღესასწაულმა შემოინახა წარმართული ტრადიციები: ბოროტი სულების განმუხტვა, საშინელი კოსტიუმები და გოგრებში სანთლები .

ჰელოუინმა უდიდესი პოპულარობა მოიპოვა აშშ-სა და კანადაში. ეს მოხდა იმიტომ, რომ მე -19 საუკუნეში ინგლისიდან და ირლანდიიდან ბევრი ემიგრანტი გადავიდა ამერიკაში. მათ თან ჩაიტანეს დღესასწაულები, რომლებშიც მთავარი იყო ჰელოუინი.

ჰოროსკოპი.გე –

ახლა ჰელოუინი აშშ – სა და კანადაში ყველაზე „ყველაზე ცნობილი და აღნიშვნადი“ დღესასწაულია ახალი წლის შემდეგ . ჰელოუინის წინა დღეს შეერთებულ შტატებში უზარმაზარი გაყიდვებისა და ბაზრობების ორგანიზება ხდება, სახლებს ჰელოუინის ატრიბუტები ამშვენებს, ადამიანები კი კოსტიუმებში გამოწყობილები არიან.

ჰელოუინი სხვა ქვეყნებშიც აღინიშნება. მაგალითად, გერმანიაში ამ დღეს ისინი ფრანკენშტეინის ციხეს სტუმრობენ . ადგილობრივები თვლიან, რომ ამ დღეს შეგიძლიათ შეხვდეთ ცნობილი მეცნიერის აჩრდილს. საფრანგეთში დისნეილენდში აღნიშნავენ ჰელოუინს , სადაც ვამპირების, მოჩვენებების და გობლინების აღლუმები იმართება. მექსიკაში მკვდრების დღე საერთოდ შეტანილია იუნესკოს მემკვიდრეობის სიაში . იქ ეს დღე ნამდვილი ხალხური დღესასწაულია, რომელიც მრავალი საუკუნის განმავლობაში აღინიშნებოდა, როგორც მაიას და ოლმეკის ხალხთა ტრადიციის გაგრძელება.

ეს დღე საქართველოში საკმაოდ ცოტა ხნის წინ დადგა – 1990-იანი წლები. ჩვენს ქვეყანაში მას არ აქვს “დასავლური” სიწმინდე და ავტორიტეტი, უფრო სწორად, ეს იწვევს დაპირისპირებას. ყველა ქართველი არ იცნობს ამ დღესასწაულის ისტორიას, მხოლოდ ცოტა აღნიშნავს მას. ჰელოუინი საქართველოში, უფრო მეტად, კარგია ბიზნესისთვის, თემატური გაყიდვების, ბაზრობების, წვეულებებისა და ღონისძიებების ჩატარებისათვის . ამასთან, ჩვენთან დღესასწაული ყოველწლიურად პოპულარობას იძენს – ტრადიციული რელიგიების მრავალი წარმომადგენელი ღიად ეწინააღმდეგება დღესასწაულს, რადგან ის ეწინააღმდეგება ქართულ კულტურას და განადიდებს “ბოროტ სულებს”.

ჰოროსკოპი.გე –

სხვათა შორის, ევროპულ კულტურაში “უწმინდური” ძალების ერთ-ერთი მთავარი სიმბოლო სავსე მთვარეა. ამასთან, ჰელოუინზე ეს ფენომენი საკმაოდ იშვიათია – დაახლოებით 20 წელიწადში ერთხელ. 2020 წელს სავსე მთვარე გამოდის ჰელოუინზე . ალბათ ეს არის ერთ–ერთი მიზეზი, რის გამოც ეს წელი ასე რთული აღმოჩნდა.

შემოგვიერთდით ჩვენს ფეისბუქ გვერდზე

რატომ გახდა პოპულარული ჰელოუინი – (halloween)